گاز کلر یکی از کاربردی ترین عناصر شیمیایی در صنایع است. پیش از اینکه به کاربردهای وسیع این گاز، اشاره کنیم، بد نیست در ابتدا کمی با کلر و خواص آن آشنا شویم.
کلر به همراه محصول فرعی آن (هیدروکسید سدیم) از یکی از فراوان ترین و در دسترس ترین مواد طبیعی یعنی سنگ نمک به دست می آید. کلر به دلیل کاربردش در ضدعفونی کردن آب های آشامیدنی و استریل کردن آب استخرها بسیار شناخته شده است.
کلر فراوان ترین عضو خانواده هالوژن ها در جدول تناوبی (عناصر گروه 17) است. کلر ماده شیمیایی مهمی در زندگی روزمره ما است.

کلر یک مایع با رنگ کهربایی و تقریباً 1.5 برابر سنگین تر از آب است. گاز کلر به رنگ سبز مایل به زرد ، تقریباً 2.5 برابر از هوا سنگین تر است و همین امر باعث می شود تا در جاهایی با حرکت کم هوا در نزدیکی زمین باقی بماند.

کلر بوی تندی دارد و همچنین یک ماده اکسید کننده قدرتمند است و باید با دقت مورد استفاده قرار گیرد. کلر در دمای اتاق به شکل گازی با رنگ زرد مایل به سبز است.
کلر قابل اشتعال نیست ، اما ممکن است در ترکیب با موادی مانند استیلن ، اتر ، ترپتین ، آمونیاک ، گاز طبیعی و هیدروژن واکنش های انفجاری ایجاد کند.
کلر قابل حل در آب (محلول در آب) است و با ترکیب با آب واکنش نشان داده و تبدیل به اسید هیپوکلروز (HCIO) و اسید هیدروکلریک (HCI) می شود.
کلر معمولا برای حمل و نقل فشرده شده و به صورت مایعی قهوه ای رنگ درآمده و در کپسول های تحت فشار نگهداری و حمل و نقل میشود.
گاز کلر بسیار سمی است، در حدی که در جنگ جهانی اول به عنوان گاز شیمیایی در سلاح های شیمیایی مورد استفاده قرار گرفت. گاز کلر باعث خفگی، انقباض قفسه سینه، سفتی در گلو و ورم ریه ها می شود. وجود 2.5 میلی گرم کلر در یک صدم متر مکعب هوا در یک دقیقه باعث مرگ میشود.

منابع عجیب و باورنکردنی کلر

کلر در دنیا از منابع عجیبی به دست می آید. به عنوان مثال یک گیاه دارویی بومی چین، حاوی مقدار زیادی کلروژن طبیعی است و یا یک نوع قورباغه در آمریکای جنوبی نوعی آلکالویید کلردار تولید میکند که خواص ضد درد آن چند صد برابر مورفین است. همچنین گاز های آتشفشانی حاوی مقدار زیادی کلر است. مریخ نورد ناسا، بر سطح مریخ مقدار زیادی کلر تشخیص داده است که نشانه فعالیت های آتشفشانی مریخ است.
اما همچنان منابع قابل استفاده کلر به شکل صنعتی از سنگ نمک به دست می آید.

روش های تولید کلر

کلر به صورت صنعتی توسط الکترولیز آب نمک تولید می شود. کلر همچنین به عنوان یک محصول فرعی در پروسه تولید سدیم توسط الکترولیز کلرید سدیم مذاب به دست می آید.
همچنین یکی از روشهای آزمایشگاهی برای تهیه کلر ، ایجاد واکنش بین اسید سولفوریک و هیپوکلریت سدیم یا هیدروکلریک اسید با هیپوکلریت سدیم است. اسید سولفوریک یا اسید هیدروکلریک با آزاد کردن محلول هیپوکلریت سدیم برای آزاد سازی گاز کلر واکنش می دهد.
تولید صنعتی کلر توسط فرایندهای طیر انجام میشود:
– فرایند سلول غشایی
– فرایند سلول دیافراگمی
– فرایند سلول جیوه

کاربردهای کلر و گاز کلر

کلر و ترکیبات آن به طور گسترده برای سفید سازی در صنایع کاغذ و نساجی ، به عنوان ضد عفونی کننده منابع آب شهری ، برای سفید کننده های خانگی و از بین بردن میکروبها و همچنین تولید بسیاری از مواد شیمیایی آلی و معدنی و همچنین در معادن برای جداسازی فلزاتی مانند مس ، سرب ، روی ، نیکل و طلا از سنگ معدن آنها، استفاده می شود.
حلال های کلر نیز به عنوان یک ماده استخراج در فرآیندهای دارویی ، در چاپ ، استخراج معادن و فرایند تولید پلاستیک ، در ساخت چسب ها و حذف رنگ و لاک استفاده می شوند.
ترکیبات کلر سالهاست که در فرمولاسیون دارویی مورد استفاده قرار می گیرد و در ریشه کن کردن عفونت و بیماری نقش دارد. این ماده نه تنها در ضد عفونی کننده ها بلکه در داروهایی مانند کلرامفنیکل استفاده می شود.

تامین کنندگان گاز کلر

شرکت بالن صنعت به عنوان یکی از تامین کنندگان عمده گاز کلر، آماده تامین این گاز در مقیاس صنعتی است. جهت تهیه این گاز میتوانید با بالن صنعت تماس بگیرید.
منابع:

http://www.eurochlor.org/the-chlorine-universe/chlorine-in-nature/chlorine-found-on-mars!.aspx
http://www.c-f-c.com/specgas_products/chlorine.htm
http://www.eurochlor.org/the-chlorine-universe/what-is-chlorine-used-for/chlorine%E2%80%99s-role-in-industrial-processes.aspx