گاز پروپانPropane–  با فرمول مولکولی (C3H8) یک گاز طبیعی بی بو و بی رنگ بوده که به شکل عمده به عنوان یک سوخت پاک در صنایع از آن استفاده میشود. این محصول عمدتا به عنوان یک محصول جانبی (By-product) در فرایند تولید گاز طبیعی و نفت، تولید میشود، زیرا فرایند تولید گاز طبیعی مستلزم حذف گازهایی مانند بوتان، پروپان و مقدار زیادی گاز اتان از گاز خام است. به همین دلیل نیز میزان تولید پروپان ارتباط بسیار زیادی با میزان تولید گاز طبیعی دارد و به راحتی بر اساس تقاضای بازار قابل تنظیم نیست. گازهای پروپان موجود در بازار عمدتا به صورت مایع فروخته میشوند. این گاز را در فرایند تولید، تحت فشار به مایع تبدیل میکنند.

کاربردهای پروپان

پروپان یک انتخاب محبوب برای اجاق های قابل حمل است، به این دلیل که نقطه تبخیر آن پایین است و تقریبا بلافاصله پس از اینکه از مخزن تحت فشار خود آزاد میشود تبدیل به گاز میشود. (در دمای 6 درجه سانتیگراد). همچنین از زمانی که حمل و نقل پروپان به واسطه مایع سازی آن ساده شده است، از این گاز به عنوان سوخت اجاق های خانگی و سوخت ژنراتورهای گازی، در مناطقی که هنوز لوله کشی گاز طبیعی نشده اند استفاده میشود. پروپان همچنین به عنوان مکمل سوخت در ماشین های سنگین مانند کامیون ها استفاده میشود. پروپان حاوی مقادیر بسیار زیادی هیدروژن است که این موضوع به داغ تر سوختن و کامل تر سوختن سوخت موتورهای دیزلی کمک فراوانی میکند و باعث ایجاد قدرت و گشتاور بیشتر و پاک تر کار کردن کامیون های دیزلی میشود.
گاز پروپان مصارف گسترده دیگری نیز در سایر صنایع دارد. در کشاورزی برای خشک کردن محصولات خشکباری و غلات، در اسپری های خوشبو کننده هوا، در صنایع جوش و برش، در سیستم های خنک کننده (که در این کاربرد عمدتا با عنوان گاز R-290 شناخته میشود) و …؛ این کاربردهای وسیع، گاز پروپان را به یکی از گازهای پرتقاضا تبدیل کرده است.
در آمریکا، پروپان به سرعت در حال جایگزینی با سایر سوخت های سنتی مانند نفت کوره و یا گاز طبیعی است. صنایعی مانند کارخانجات شیشه، کارخانجات تولید آجر (آجرپزی ها) و حتی مرغداری ها در آمریکا به شکل وسیعی از پروپان استفاده میکنند. همچنین به دلیل حمل و نقل راحت تر به وسیبه کپسول پروپان، صنایعی که کوره های متحرک دارند به شکل وسیعی از پروپان استفاده میکنند.

سایر استفاده های پروپان:

– برای ساخت نیمه هادی ها
– در برخی دستگاه های لحیم کاری و جوش و برش
– خوراک اولیه کارخانجات پتروشیمی
– استفاده در بالن های هوای داغ
– جلوه های ویژه سینمایی (انفجارها و آتش سوزی ها)
– ماده اولیه برای تولید پروپیلن و اسید اکریلیک

اطلاعات ایمنی پروپان

گاز پروپان یک آسفایگزین ساده است. پروپان نسبت به هوا چگال تر بوده، بنا بر این در محیط های بسته و کوچک نزدیک سطح زمین قرار گرفته که این ویژگی احتمال استنشاق آن را افزایش میدهد که این موضوع میتواند منجر به کمبود اکسیژن در خون، پنومونی، نارسایی قلبی یا ایست قلبی شود.
چگال تر بودن پروپان نسبت به هوان همچنین باعث میشود، در صورت وجود نشتی در سیلندر پروپان، پروپان آزاد شده به کف محیط رفته و با رسوخ در چاه ها، لوله ها، درزهای کف، زیرزمین ها و راه های زیرزمینی باعث انفجار و آتش سوزی های ناخواسته گردد.

فروش گاز پروپان

پروپان عموما در ایران با خلوص بالای 99.995 درصد به فروش میرسد. معمولا کپسول پروپان به دلیل اینکه حاوی یک ماده آتش زا و انفجاری است به رنگ قرمز ساخته میشود. پروپان های موجود در بازار ایران معمولا با پنج گرید 2.5-3-3.5-4 و 4.5 به فروش میرسند